جنتین :مطالعات قرآن و حدیث پژوهی

سایت علمی دکتر محسن قاسمپور

مبانی و شاخص های رشد معنوی انسان در قرآن

مجله علمی- پژوهشی پژوهش دینی ،شماره15-پاییز 1386،دکتر محسن قاسم پور

چکیده

یکی از موضوعات محوری در قرآن انسان است که در مقایسه با سایر موجودات،از استعدادها و امتیازهایی برخوردار است.این وجوه ممتاز به ساحت معنوی و بعد غیر جسمی او معطوف است.

پیش فرض بنیادین در تحلیل شاخص های رشد انسانی و معنوی الگوی رفتاری اسوه های قرآنی است.پیامبران به مثابه انسانهای رشد یافته شاخص هایی چون:خردورزی،ایمان،شرح صدر،اخلاص و اعتدال را واجد بوده اند.این فضایل والای انسانی درحکم مقدماتی اند که انسانها را در نیل به هدف غایی اشان که مرتبه قرب وعبودیت است،یاری می بخشد.این مقاله با توجه به چنین فضایل دست یافتنی و در عین حال ذو مراتب است.

کلید واژه ها: انسان،رشد، قرآن، اسوه، معنویت، فطرت، اخلاق.

نتایج

1.در قرآن تعبیر انسان کامل نیامده است،اما آیاتی وجود دارد که ار آن بن مایه انسان کامل استفاده می شود.

2.معنویت جویی، کمال گرایی و اعتقاد به اصل فطرت انسانی از مبانی مهمی اند که شاخص های تعالی انسان تراز قرآنی بر آن مبتنی می گردد.

3.در قرآن خدا محور و هدف رشد است و بر اساس این هدف ویژگی های اخلاقی انسان تعریف می شود.

4.در قرآن مدل رشد انسان در مشی و زندگی پیامبرانی چون ابراهیم(ع) و محمد(ص) تبلور یافته است.

5.شاخص های رشد در انسانها ذو مراتب است و به فراخور استعدادهای آدمیان نیل به هدف غایی متفاوت خواهد بود.

6.رشد در فرهنگ قرآن به معنای توسعه یا نمو به کار نرفته است، بلکه به مفهوم هدایت استعمال شده است، از این رو مقابل آن غی و گمراهی است.

  
نویسنده : قاسمپور ; ساعت ۱٠:۳٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳۸۸/۱٢/۳
تگ ها : تفسیر